الشيخ حسين المظاهري

98

عصاره دين (فارسى)

و قرض‌گيرنده نتوانست قرض خود را پرداخت كند ، قرض‌دهنده بايد صبر كند و گرفتن ديركرد براى تأخير جايز نيست . ولى قرض‌گيرنده‌نيز بايد براى پرداخت بدهى تلاش كند . مسأله 377 در قرض بايد همان را كه گرفته است پس بدهد و زيادتر دادن ، ربا و حرام است . گرچه در وقت اداء ، قدرت خريدِ آن كم شده باشد . ولى در غير قرض نظير مهريّه و غصب ، بايد قدرت خريد مراعات شود و به پولِ روز ادا گردد . چنانچه در قرض نيز اگر بدهكار بدهى خود را مىتواند بدهد و تسامح مىكند و طلبكار طلب مىكند و او نمىدهد ، بايد در وقت پرداخت ، قدرت خريد مراعات شود و ديركرد به اين معنى اشكال ندارد . مسأله 378 اگر بدون اينكه بستانكار شرط كند ، خود بدهكار زيادتر از آنچه قرض كرده پس بدهد اشكال ندارد ، بلكه مستحب است . مسأله 379 قرض ربوى از گناهان بزرگ است و قرآن آن را جنگ با خداوند و موجب نابودى مال مىداند . حتّى اگر كسى شرط كند قرض مىدهم به شرطى كه به من دعا كنى ، جايز نيست . مسأله 380 فرار از ربا به واسطهء حيله‌هاى شرعى جايز نيست . مسأله 381 اگر ميّت به مردم بدهى دارد ، يا خمس و زكات بدهكار است ، ورثه بايد از اصل مال ، ديون او را بپردازند و بعد مال او را قسمت كنند .